شهید راه آزادی

در تیره شام شهر غم اندود شهریان،
درپای ” آسمه مایی ” و ” دیوار باستان”
آنجا که اژدهای کهن آرمیده است
وآنجا که مدفنست عدو را به صد هزار.
مردی شریف و شاد،
با قلب پرامید
پرشور و نا قرار
با عشق آتشین
میرفت استوار.
آن مرد پاکباز،
وان عاشق گذشته زجان در ره وطن،
وان دوستدار مردم غمدیده ی زمان
چون موج پیشتاز
می رفت پرشتاب.
آنجا ، دران ” گذرگه ” شیران پرغرور
درپای اژدها؛
خسپیده بود دشمن بی مایه در کمین
همچون سگان هار
آن خصم تیره دل،
آن جیره خوار درگه ی بیگانه ی زبون
آن پاسبان غول ستمکار بی بصر
وآن بی خبر ز هیبت آن مرد رهنورد
ازجا بجست تا که درد پیکر جوان .
آن مرد رهنورد؛
فرزند بی هراس و وفاکیش آریان
توفنده گشت و مست چو  ” دریای چمچه مست “
مستانه تاخت برسر دشمن ازان کنار
ازپا فگند توله سگانی ز اقتدار
در شامگاه تار.

درواپسین تلاش؛
آن خیل دشمنان؛
ازهم درید سینه ی جوشان رهنورد
آغشته گشت پیکر پاکی به خون پاک
آری !
آن جسم پاک و پیکر( عزیز طغیان).
از دیده گان دخت افق در بر سحاب
خونابه ریخت در غم یک جسم خونچکان
یا در عزای مرگ شکوهمند قهرمان.
ازهم درید پرده ی شب خنده ی شفق
روشن نمود شهر غم اندوده آفتاب
 شد هرکنار زمزمه کان مرد با وقار
یعنی ، ( عزیز) خلق
یعنی ، ( عزیز ) ما
مردانه مرده است
گفتند شهریان
با یکصدا که هان :
هرگز نه مرده است ، ولی رفته از میان
او زنده است تا که بود زنده این جهان
او زنده است تا که بود زنده ، زنده جان. . .

ک. پیکار پامیر

شخصیت متعالی مجید و قهرمانی او

فرهنگ فلسفی (لالاند) ، چنین تعریفی از شخصیت ارائه میدارد :  ” شخصی که خصایص والایی را که موجبات تمایز فرد انسان را از موجودی زیستی فراهم می سازد، در حدی برین به منصه ی ظهور گذارد. ”
شخصیت ، ابعاد مختلفی دارد. مثلا ، شخصیت اخلاقی، شخصیت اجتماعی ، شخصیت حقوقی ، شخصیت سیاسی ، شخصیت علمی ، فلسفی ، مبارزاتی  و  . . . و  . . .
کسانی هم گهگاهی سراغ شده میتوانند که شخصیت چند بعدی دارند و صفات و محسنات مختلفی بر محور شخصیت آنها می چرخند. و یا بعبارت دیگر،  جوهرخصوصیت های اخلاقی ، اجتماعی ، حقوقی ، سیاسی ، علمی ، فلسفی ، مبارزاتی و . . . درترکیب شخصیت آنها تداخل دارد.
شخصیت،  بگونه ی متداول آن در بر گیرنده ی پاره یی صفات و خصال برجسته و شناخته شده مانند نیروی اراده ، فرماندهی داهیانه  ، پیشوایی شایسته ، شجاعت لازم مبارزاتی ، ممیزات  اخلاقی ، آزاده گی و وارسته گی و . . . میباشد.  و یا باید گفت که  شخصیت ، ترکیب زنده یی  از کلیه عناصر تشکیل دهنده ی موجود  انسانی  شامل وجدان نا آگاه ، ضمیرآگاه ( و نا آگاه)  میشود که گونه های مختلف رفتاری ، آرمانی ، هنجاری  و سایر کنشها و واکنش های انسانی را احتوا مینماید.
مجید کلکانی نیز یکی از شخصیت های برجسته و  وارسته  جامعه ی افغانی درروزگار ما بود. صفات و ملکات وی بیانگر فکر روشن ، اندیشه ی متعالی، اراده ی پولادین ، شهامت لازم ، ایمان و اعتقاد به تغییر و دگر گونی ارتقایی ، اخلاق نیکوی انسانی، مهارت رهبری ، قدرت شناخت علمی از جامعه و اوضاع خاص آن و بالاخره ، پیشقدم  در راه رفع موانع ، مشکلات و سختی های اجتماعی و مبارزاتی بوده است .
خطه ی آریانا ی قدیم  ،  خراسان بزرگ و افغانستان معاصر،  تعداد زیادی ازشخصیت های مبارزو قهرمانان ملی  ضد تجاور و ضد استبداد  را در مسیرت تاریخی و اجتماعی خویش آزموده و پیموده است  مانند زال زر، رستم ، سهراب ، کاوه آهنگر، یعقوب لیث ، ابومسلم خراسانی ، استاد سیس ، بابک خرمدین ، مازیار، ابن مقفع ، مزدک، صاحب الزنج، سرخ جامه گان ، سنباد و صدها قهرمان دیگر و در عصر ما ، مجید کلکانی.
چرا مجید قهرمان شد ؟  مجید ، قهرمان مصنوعی ، تبلیغاتی و مصلحتی نبود ، بلکه با برخورداری از معنا و ماهیت واقعی ، استعداد و استحقاق قهرمانی اش را در بوته ی عمل  اجتماعی و مبارزاتی  علیه  استبداد سیاسی حاکم  و تجاوزخارجی در جامعه ی افغانستان به اثبات رسا نید.  آنانیکه با مجید شناخت ، نزدیکی و همسویی داشتند، معترف اند که مجید دارای دانش سیاسی – اجتماعی لازم ، دلیری در توفان انقلاب اجتماعی ، برنامه ی کاری دقیق، استعداد تشکیلاتی، قدرت تحلیل اوضاع پیچیده ی سیاسی – اجتماعی ، پونسیل قوی مبارزاتی ، حس فداکاری، رفیق دوستی ، وفا به عهد، تواضع در برابر رفقا و دوستان ، نبوغ نظامی و . . . بوده است .  وی همچنان ، شخصیت عالی بی تعصب ، بی کینه ، فراخ دل و فراخ اندیشه  در برابر کلیه اقوام ، زبانها، مناطق و باشنده گان سراسرکشور بود.
از زمره ی صفات بزرگ و غیر قابل انکار دیگر مجید ، مقاوم در برابر شکنجه های وحشتناک دشمن ، تسلیم نا پذیری،  نفرت در برابر ظالم و متجاوز و جانثاری در راه مردم بود. چنانکه شکنجه گران بی مقدار وی که متآسفانه هنوز زنده  و اینجا و آنجا خزیده اند، نمیتوانند منکر آن گردند.
مجید کلکانی ، علاوه از همه ، حیثیت دریای  زلال ، خروشان و بی برگشتی را داشت که هیچ نوع برچسب و اتهام واهی، خصمانه و نا جوانمردانه ی دشمنان دولتی ، طبقاتی و ایدئولوژیک  وی نمیتوانست ، چنانکه نتوانست از اراده ی آهنین ، مبارزه ی قاطع و مسلحانه ی ضد استبداد و تجاوز ، محبوبیت محلی و ملی و نیز از نزدیکی و جوشش وی با مردمش بکاهد. چنانکه شاعرگفت:       مه فشاند نور و سگ عو عو کند       هر کسی بر طینت خود می تند
باید با تاکید اظهار داشت که هیچ کس با مطالعه ی صرفا چند جلد کتاب ، فراگیری چند تا لغت ، گویش چند واژه و کلمه ی  علمی یا انقلابی و ژست و خرام تو خالی هرگزنمیتواند خود را در مقام یک شخصیت اصیل متعالی و یک قهرمان واقعی جا دهد و یا کسانیکه  بگونه تصنعی ، تبلیغاتی و مصلحتی ” شخصیت چند بعدی ”  و  ” قهرمان ملی ” خوانده میشوند، هیچگاه قهرمان ملی ، مردمی و واقعی نخواهند بود. تاریخ ، چگونه گی عمل و داوری جامعه ی انسانی ، مهر و محکی است بر چنین سند مهم .
            شاعر گفت :

                            تکیه بر جای بزرگان نتوان زد به گزاف
                                                          مگر اسباب بزرگی همه  آما ده  کنی

مجید علی رغم تعالی شخصیت،  قهرمانی  و مبارزات مستمر، جسورانه و اصولی اش به سود  دموکراسی ، آزادی ملی و رفاه اجتماعی ، مرگ زود رسی را استقبال کرد و در ردیف قهرمانان ناکام  درسر زمین حماسه خیز افغانستان عزیزپیوست . قهرمانان بزرگی که با مبارزات دلیرانه و افشاندن خونهای پاک قرمزین شان درمقاطع مختلف تاریخی ،  لرزه بر اندام حاکمان مستبد ، جنایتکاران سیاسی و متجاوزین خارجی افگندند، ولی به منزل مقصود نا رسیده به کام مرگ رفتند.  با آنهم میراث عظیم ، ماندگار و نا زدودنی یی که این قهرمانان ناکام از خویشتن بجا گذاردند ، عبارت از نه گفتن قاطعانه در برابر عبودیت ، تداوم مبارزه ی دلیرانه دربرابر ظلم ، نابرابری و تجاوز و از جان گذشتن در پای آرمان والای انسانی است .  بنابران ، تا افغانستان و جهان هست ، چلچراغ مبارزات آزادیخواهانه و ظلمت سوز قهرمانان ملی و از جمله ، مجید کلکانی روشن خواهد بود. ( پایان )

پیکار پامیر